Newcom publiceerde vorige week de nieuws editie (2026) van het Nationale Social Media Onderzoek. Het is, inmiddels voor het veertiende jaar op rij, een vaste graadmeter voor het gebruik van social media in Nederland. De uitkomsten laten een bekend patroon zien waarbij de markt licht groeit, maar het sentiment kritischer wordt. Social media zijn overal, maar voelen voor steeds meer Nederlanders ook als iets dat te groot en te invloedrijk is geworden.
Eenzaam
Het meest opvallende in het onderzoek vond ik onderstaande uitkomst dat laat zien dat de zware gebruikers van sociale media zich veel vaker eenzaam voelen dan de lichtere gebruikers. Het lijkt er dus op dat sociale media een tegengesteld effect hebben.
De indeling van de gebruikerstypen is gebaseerd op de hoeveelheid tijd die dagelijks wordt besteed aan sociale media. De junkies, de zwaarste gebruikers, ervaren de meeste eenzaamheidsgevoelens. Dat wil volgens mij niet meteen zeggen dat dat door sociale media komt. Het kan andersom ook zijn dat zij vanuit dat eenzame gevoel meer sociale media gaan gebruiken. Hetzelfde geldt voor de uitkomsten dat intensieve gebruikers van social media minder vaak tevreden over zichzelf zijn en zich minder fit voelen. Vanuit die ontevredenheid kan je ook juist op zoek gaan sociale media.
Gebruik stijgt licht
Verder blijkt dat in 2026 14,6 miljoen Nederlanders van 15 jaar en ouder één of meerdere socialmediaplatforms gebruiken. Daarmee blijft het bereik stijgen, maar is het tempo bescheiden. Opvallender is dat mensen steeds meer platformen combineren. Gemiddeld gebruikt men inmiddels 4,5 verschillende diensten.
Binnen de grote platforms vallen vooral Instagram en YouTube op als groeiers. Instagram stijgt naar 8,9 miljoen gebruikers en YouTube naar 10,6 miljoen. WhatsApp blijft met 13,8 miljoen gebruikers veruit het grootste platform. Facebook stabiliseert rond de 9,9 miljoen, terwijl X en Snapchat licht dalen. TikTok groeit verder door, net als Polarsteps, dat inmiddels 2,5 miljoen gebruikers telt.
Onder de kleinere platforms springt Signal eruit. Het platform groeit sterk naar 2,3 miljoen gebruikers, maar vrijwel niemand laat WhatsApp echt los. 93% van de Signalgebruikers gebruikt namelijk ook WhatsApp.
Mentaal welzijn
Een belangrijk thema in de 2026-editie is mentaal welzijn. De zorgen over negatieve effecten nemen toe. In totaal vinden 7,2 miljoen Nederlanders dat social media een gevaar vormen voor het mentale welzijn. 2,6 miljoen geven aan zich er minder gelukkig door te voelen. Vooral jongeren herkennen dit effect. Daarnaast probeert een groeiende groep van inmiddels 5,5 miljoen bewust te minderen.
Ook ouders maken zich steeds meer zorgen. Twee derde van de ouders met kinderen tussen 6 en 17 jaar ziet social media als een risico voor hun kind. Dit sluit aan bij de bredere maatschappelijke discussie over grenzen en bescherming.
Meer weten? Download het basisrapport hier.