🕒Leestijd ongeveer 3 minuten
Nederlandse jongeren brengen meer tijd door op hun smartphone dan ooit tevoren, maar tegelijkertijd groeit de twijfel over de rol van social media in hun leven. Bijna vier op de tien jongeren vindt zelfs dat social media misschien nooit uitgevonden hadden hoeven worden. Dat is een van de opvallendste conclusies uit de tiende editie van Het Jongerenonderzoek van Mediahuis en MediaTest. Het onderzoek laat zien dat jongeren bewuster omgaan met hun mediagebruik, zonder dat zij massaal afscheid nemen van digitale media.
Gemiddeld besteden jongeren inmiddels 5,3 uur per dag aan hun smartphone, waarvan bijna vier uur aan social media. Bijna twee derde vindt dat eigenlijk te veel. De bewustwording is groot. Maar liefst 86% probeert het eigen socialmediagebruik actief te beperken, bijvoorbeeld door notificaties uit te zetten, tijdslimieten in te stellen of de telefoon vaker op ‘Niet storen’ te zetten. Ook staat driekwart van de jongeren positief tegenover een verbod op social media voor kinderen onder de vijftien jaar.
TikTok nu groter dan Snapchat
Toch vertaalt die kritische houding zich nauwelijks in minder gebruik. TikTok blijft onverminderd groeien en bereikt inmiddels 62% van de jongeren. Daarmee passeert het platform voor het eerst Snapchat. WhatsApp en YouTube blijven de grootste platforms, terwijl Instagram en Facebook verder terrein verliezen. Vooral Facebook zet de dalende lijn van de afgelopen jaren onverminderd voort. Nieuwe platforms breken soms snel door, maar blijken lang niet altijd blijvers. BeReal is daarvan een goed voorbeeld.
Dominantie positie Netflix brokkelt af
Ook bij video lijkt de markt een nieuwe fase in te gaan. Netflix blijft met afstand de populairste streamingdienst, maar de dominante positie neemt langzaam af. Waar in 2020 nog 92% van de jongeren Netflix gebruikte, is dat inmiddels gedaald naar 74%. Prime Video is juist bezig aan een gestage opmars en bereikt inmiddels 38% van de jongeren. Disney+, Videoland en HBO Max lijken hun positie grotendeels te hebben gevonden. Verder blijkt dat bijna vier op de tien jongeren nog altijd televisiekijkt via een traditionele TV-provider.
Dominantie positie Spotify brokkelt af
Hetzelfde ‘beeld’ is zichtbaar bij audio. Spotify blijft met afstand de grootste muziekdienst, maar ziet het gebruik teruglopen van 93% in 2020 naar 75% in 2026. Tegelijkertijd groeit YouTube Music gestaag door. Jongeren lijken hun luistergedrag steeds meer over meerdere platformen te spreiden, zonder dat er al sprake is van een serieuze uitdager van Spotify.
Bereidheid voor betaald nieuws groeit
Een andere belangrijke ontwikkeling is zichtbaar bij nieuwsgebruik. Social media blijven weliswaar de belangrijkste nieuwsbron, maar het aandeel neemt geleidelijk af. Daar staat tegenover dat jongeren steeds vaker bereid zijn om voor journalistiek te betalen. Het aandeel jongeren met een abonnement op een online nieuwsplatform is in vier jaar tijd gestegen van 12 naar 34%. Daar zal het Commissariaat voor de Media blij mee zijn. In de laatste editie van het Digital News Report worden nog grote zorgen geuit over jongeren in relatie tot nieuws. Zie ook dit bericht.
Kritische houding
Tien jaar Jongerenonderzoek laat zien dat het mediagedrag van jongeren langzaam een volwassen fase bereikt. De grote verschuivingen tussen streamingdiensten lijken grotendeels achter de rug en ook op social media ontstaat meer stabiliteit. De echte verandering zit vooral in de houding van jongeren zelf. Zij zijn nog altijd intensieve gebruikers van digitale media, maar kijken tegelijkertijd steeds kritischer naar de invloed ervan op hun dagelijks leven. Dat is een mooie combinatie die de jubileumeditie van dit onderzoek extra interessant maakt.
Downloaden kan hier.