🕒Leestijd ongeveer 3 minuten
Commissaris Inge Brakman heeft namens het Commissariaat voor de Media op 22 juni 2004 staatssecretaris Medy van der Laan, van Cultuur & Media, een vergelijkende studie over mediaconcentratie in West Europa overhandigd. De situatie in Nederland is vergeleken met België, Frankrijk, Duitsland, Italië, Luxemburg, Spanje, Zweden, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. Het rapport biedt gegevens over de eigendomsverhoudingen van de pers-, radio- en televisiesectoren in deze landen. Per land is een beschrijving opgenomen van de regelgeving.
Dagbladen
In alle onderzochte landen neemt het aantal krantenlezers gestaag af. De Nederlandse leesdichtheid ligt op een gemiddeld Europees niveau, ongeveer gelijk aan Duitsland en Luxemburg. In Zweden, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk is de leesdichtheid aanmerkelijk hoger, in Italië, Frankrijk en Spanje aanmerkelijk lager. Vooral Nederland en het Verenigd Koninkrijk hebben naast een regionale dagbladmarkt een sterke nationale dagbladenmarkt. De andere landen hebben een aanzienlijk zwakkere nationale markt, daar worden de meeste bladen op regionaal niveau uitgegeven. De Nederlandse dagbladenmarkt behoort tot de meest geconcentreerde van de onderzochte landen.
Televisie
De televisieaanbieders zijn over het algemeen internationaal georiënteerde bedrijven. In Frankrijk, Duitsland en Italië bevinden zich de grootste aanbieders die vaak ook vanwege grotere taalgebieden in meer Europese landen uitzenden. Het marktaandeel van de publieke omroep in de West-Europese landen is aanzienlijk en varieert van 30% (Spanje) tot ruim 44% in Duitsland en Italië. In alle landen is het marktaandeel van de publieke omroep hoger dan dat van de grootste commerciële omroep. Nederland bevindt zich in de middenmoot met een marktaandeel voor de publieke omroep van 37,6%. Wat de concentratie van televisieaanbieders, publiek en commercieel betreft, neemt Nederland een redelijk hoge positie in na Duitsland en Italië.
Radio
De positie van de publieke omroep op de radiomarkt is sterker dan op die van televisie. Het marktaandeel op de luistermarkt is over het algemeen hoog. Meer dan 50% in Vlaanderen (80,7%) Duitsland, Zweden, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. Nederland zit daar met 45,9% net onder. Een relatief laag marktaandeel is zichtbaar in Frankrijk, Spanje en Italië met achtereenvolgens 21,4, 13,5 en 32,1%.
Vivendi grootste mediabedrijf
De grootste internationale mediaondernemer van de tien landen is het Franse Vivendi. Vooral door zijn positie op de markt van betaaltelevisie (Canal+), telecom en internet. Het bedrijf Bertelsmann volgt daarna met uitgeverijactiviteiten in Duitsland en vele televisiezenders (RTL) in acht van de tien onderzochte landen en met radiostations in vijf landen. Op enige afstand volgt Lagardere, wederom een Frans bedrijf dat in vier landen televisieactiviteiten heeft en actief is op de uitgeef- en radiomarkt.
Regelgeving
Op het gebied van de regelgeving worden fusies in eerste instantie geregeld via het mededingingsrecht. Diverse landen hebben daarnaast aanvullende wettelijke regels. In Nederland zijn in de mediawet alleen nadere beperkingen voor cross-ownership opgenomen. Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Italië kennen beduidend meer regels ter regulering van mediaconcentraties dan in Nederland.
Download hier het volledige rapport (EN).