🕒Leestijd ongeveer 3 minuten
Wat gebeurt er als je je mediadieet rigoureus omgooit? Die vraag staat centraal in een experiment van DPG Media, dat laat zien hoe sterk de invloed van mediaomgeving is op ons gevoel, onze focus en ons wereldbeeld. Acht jongvolwassenen leefden twee weken lang in een volledig gecontroleerd mediadieet. De ene groep gebruikte uitsluitend sociale media, de andere alleen Nederlandse journalistieke media. De verschillen zijn opvallend.
Snelle en langzame media
Het experiment is geïnspireerd op het idee dat media werken als voeding. Net zoals voedsel invloed heeft op ons lichaam, bepaalt media wat we denken en voelen. DPG Media liet zich inspireren door strateeg Faris Yakob, die met zijn mediapiramide onderscheid maakt tussen ‘snelle’ en ‘langzame’ media. Bovenin de piramide staan de snelle, algoritmegedreven platforms met veel prikkels en weinig diepgang. Onderaan bevinden zich de meer verdiepende vormen van media, zoals journalistiek en boeken.
De deelnemers in het experiment weken bewust af van hun normale gedrag. Acht jonge stedelijke professionals en studenten tussen 19 en 34 jaar werden opgesplitst in twee groepen en volgden veertien dagen lang een strikt mediapatroon. Hun ervaringen werden vastgelegd via videodagboeken en schermopnames, gevolgd door een gezamenlijke reflectie in een studiosessie.
Prikkels tegenover gebalanceerde mentale toestand
De uitkomsten laten een duidelijk contrast zien. De groep die zich beperkte tot sociale media ervoer een continue stroom aan prikkels, een versnipperde aandacht en een gevoel van mentale onrust. Sommige deelnemers gaven zelfs aan zich minder sociaal te voelen, ondanks het constante online contact. Daar tegenover stond de groep die alleen journalistieke media gebruikte. Zij voelden zich rustiger, meer gefocust en beter geïnformeerd. Hun mediagebruik leidde tot een meer gebalanceerde mentale toestand. In onderstaande video zie je deelnemers vertellen over hun mediadieetervaringen:
De studie onderstreept volgens de onderzoekers van DPG het belang van context. In een tijd waarin media elk vrij moment kunnen vullen, is niet zozeer de hoeveelheid content het probleem, maar de kwaliteit van aandacht die die content oproept. Dat heeft niet alleen gevolgen voor individueel welzijn, maar ook voor de effectiviteit van communicatie en reclame.
Context en effect
De resultaten van het onderzoeken worden door DPG doorgetrokken naar de adverteerders. Voor hen ligt hier een duidelijke les. Bereik alleen is niet voldoende. De omgeving waarin een boodschap verschijnt bepaalt in belangrijke mate of die boodschap ook echt landt. Advertenties in redactionele omgevingen profiteren van een hogere kwaliteit van aandacht en een ontvankelijker publiek. Dat maakt de keuze voor media niet alleen een kwestie van kosten en bereik, maar ook van context en effect, aldus DPG Media.
Het experiment doet me een beetje denken aan het initiatief Trust in Media van NDP Nieuwsmedia en MMA. Ook daar is de boodschap dat bereik niet zomaar bereik is en dat vanuit de context ‘vertrouwen’ meer effect gehaald kan worden uit bereik. Nog verder terug speelde de Persgroep, voorloper van DPG Media, al met aandacht als driver voor effectief bereik.